Στο επίκεντρο της συζήτησης για τη χρηματοδότηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης επανέρχεται το ζήτημα των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ), με την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) να διεκδικεί για τους Δήμους περίπου 9,67 δισεκατομμύρια ευρώ, βάσει των προβλέψεων του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Τα οικονομικά στοιχεία που παρουσιάστηκαν στη συνεδρίαση της ΚΕΔΕ, στις 23 Οκτωβρίου 2026, ενόψει της κατάρτισης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2027, αναδεικνύουν τη μεγάλη απόσταση ανάμεσα στους πόρους που υπολογίζει ότι δικαιούνται οι Δήμοι και στο ανώτατο όριο χρηματοδότησης που προβλέπεται να ισχύσει από την επόμενη χρονιά.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Ένωσης, η εφαρμογή του άρθρου 434 του νόμου 5314/2026 οδηγεί σε συνολικό ποσό περίπου 9,67 δισεκατομμυρίων ευρώ για τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους των Δήμων.
Πρόκειται για διεκδίκηση που βασίζεται στα προβλεπόμενα φορολογικά έσοδα από συγκεκριμένες πηγές, μεταξύ των οποίων ο φόρος εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων, ο Φόρος Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ) και ο ΕΝΦΙΑ.
Ένα από τα στοιχεία που αναδεικνύει η ΚΕΔΕ είναι ότι τα φορολογικά έσοδα που αποτελούν τη βάση υπολογισμού των ΚΑΠ εκτιμάται ότι θα αυξηθούν το 2027 κατά 2,149 δισεκατομμύρια ευρώ.
Ωστόσο, η προβλεπόμενη αύξηση των κρατικών φορολογικών εσόδων δεν μεταφράζεται, σύμφωνα με την Ένωση, σε ανάλογη αύξηση των πόρων που κατευθύνονται προς τους Δήμους.
Η ΚΕΔΕ υποστηρίζει ότι η χρηματοδότηση της Αυτοδιοίκησης πρέπει να ακολουθεί τις προβλέψεις του νέου θεσμικού πλαισίου και να ανταποκρίνεται στα ποσά που προκύπτουν από τον προβλεπόμενο υπολογισμό των ΚΑΠ.
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία ενόψει του προϋπολογισμού του 2027, καθώς οι Δήμοι καλούνται να καλύψουν λειτουργικές δαπάνες, μισθοδοσία, συντηρήσεις υποδομών, σχολικές ανάγκες, καθαριότητα και ένα ευρύ φάσμα υπηρεσιών προς τους πολίτες.
Η σύγκριση των οικονομικών μεγεθών που παρουσιάζονται αναδεικνύει το μέγεθος της διαφοράς.
Από τη μία πλευρά, η ΚΕΔΕ υπολογίζει ότι οι Δήμοι δικαιούνται περίπου 9,67 δισεκατομμύρια ευρώ βάσει του νέου Κώδικα. Από την άλλη, η πρόσφατη κοινή υπουργική απόφαση 59579, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β΄ 6461/23.10.2026, ανεβάζει το ανώτατο όριο μεταβιβάσεων των ΚΑΠ για το σύνολο Δήμων και Περιφερειών στα 4,246 δισεκατομμύρια ευρώ από το 2027.
Η αριθμητική απόσταση μεταξύ των δύο ποσών φτάνει τα 5,424 δισεκατομμύρια ευρώ.
Χρειάζεται, ωστόσο, μια σημαντική διευκρίνιση: τα 9,67 δισεκατομμύρια ευρώ αφορούν τη διεκδίκηση της ΚΕΔΕ για τους Δήμους, ενώ το πλαφόν των 4,246 δισεκατομμυρίων ευρώ περιλαμβάνει συνολικά Δήμους και Περιφέρειες.
Παρά την ψήφιση του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, το μνημονιακό πλαφόν του 2011 εξακολουθεί να εφαρμόζεται, με την κυβέρνηση να επιλέγει την αύξηση του ανώτατου ορίου αντί της κατάργησής του.
Για τους Δήμους, η συζήτηση δεν αφορά απλώς λογιστικές διαφορές και δημοσιονομικούς δείκτες. Αφορά την οικονομική δυνατότητα να ανταποκριθούν στις καθημερινές ανάγκες των τοπικών κοινωνιών, χωρίς να μετακυλίεται διαρκώς το κόστος στους ίδιους τους πολίτες