Σημαντικά επιβαρυμένη από αιωρούμενα σωματίδια PM2,5 και PM10 είναι η ατμόσφαιρα της Θεσσαλονίκης. Οι αυξημένες τιμές τους, κυρίως τον χειμώνα, οφείλονται στη χρήση της θέρμανσης. Μιλώντας στη Greenagenda.gr, ο ομότιμος καθηγητής του Τμήματος Φυσικής του ΑΠΘ Δημήτρης Μελάς ανέφερε ότι τον Ιανουάριο, καθώς και το πρώτο δεκαπενθήμερο του Φεβρουαρίου, καταγράφηκαν ορισμένες υπερβάσεις μέτριας έντασης.
«Οι μετρήσεις στη δυτική Θεσσαλονίκη δείχνουν τιμές που είναι συγκρίσιμες με αυτές που έχει το κέντρο της πόλης το οποίο αντιμετωπίζει έντονα κυκλοφοριακά προβλήματα. Κανονικά θα έπρεπε όσο απομακρυνόμαστε από το κέντρο να είχαμε καλύτερη ποιότητα αέρα, αλλά αυτό δεν ισχύει για τις περιοχές που βρίσκονται στα δυτικά της πόλης», τόνισε ο κ. Μελάς.
Η ευρωπαϊκή οδηγία ορίζει ως όριο τις 35 ημέρες σε ετήσια βάση, ενώ σημαντικός αριθμός των υπερβάσεων σύμφωνα με το ΥΠΕΝ οφείλεται και στην αφρικανική σκόνη. «Συνήθως στη Θεσσαλονίκη ξεπερνάμε τα επιτρεπόμενα όρια για αυτό και η χώρα μας καταδικάστηκε πριν από λίγα χρόνια από το ευρωπαϊκό δικαστήριο, εξαιτίας των υπερβάσεων που παρατηρούνται τα τελευταία 15 χρόνια -το πρόστιμο αφορούσε τα αιωρούμενα σωματίδια pm10. Οπότε δεν είναι ασυνήθιστη η εικόνα αυτή της επιβάρυνσης της ποιότητας του αέρα στην πόλη», υπογράμμισε ο κ. Μελάς.
Πρόκειται για επικίνδυνους ρύπους, επιβλαβείς για τον άνθρωπο. Η θέρμανση με ξύλο ευθύνεται για το 70% των ετήσιων εκπομπών λεπτών σωματιδίων που επιδεινώνουν τις αναπνευστικές και καρδιαγγειακές παθήσεις και αυξάνουν τον κίνδυνο καρκίνου. Ο Λάζαρος Σιχλετίδης, ομότιμος καθηγητής Πνευμονολογίας, κρούει για ακόμη μια φορά των κώδωνα του κινδύνου. «Οι υπερβάσεις ενοχλούν τέσσερις ομάδες: τα παιδιά, τους ηλικιωμένους, τους καρδιοπαθείς και αυτούς που έχουν χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια. Έχουν γίνει μελέτες ότι τα αιωρούμενα σωματίδια εισπνέονται στο πνεύμονα και δημιουργούν τοπικά φλεγμονή, ενώ με αδιευκρίνιστους μηχανισμούς εισχωρούν μέσα στα αγγεία και προκαλούν θρομβοφιλικά επεισόδια».
Από το 2030 θα ισχύσει η αυστηρότερη νέα οδηγία η οποία δημοσιεύθηκε τον Δεκέμβριο του 2024, ωστόσο δεν είναι υποχρεωτική από σήμερα αλλά θα πρέπει να την τηρήσουμε από το 2030 και μετά. Διατηρούμε, βέβαια, δικαίωμα παράτασης, εφόσον όμως το ζητήσουμε με αιτιολογημένη αίτηση.
«Δυστυχώς τα μέσα επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης βρίσκονται υψηλότερα από αυτό που ορίζει η νέα οδηγία της ΕΕ. Για τα PM10 θα υπάρξει μια περαιτέρω αυστηροποίηση για τα οποία όμως εδώ και χρόνια έχουμε υπερβάσεις και δύσκολα θα καταφέρουμε να μην ξεπεράσουμε τα προβλεπόμενα από το 2030. Τα κριτήρια που θα αφορούν τη σωματιδιακή ρύπανση θα γίνουν αυστηρότερα και αυτό σημαίνει ότι η χώρα θα βρεθεί σε δύσκολη θέση και θα πρέπει να αιτιολογήσει τους λόγους γιατί δεν μπορούμε να πετύχουμε αυτά τα όρια. Σημαντικό δεν είναι να τηρούμε τα όρια αλλά να χρειάζεται να προστατεύουμε την υγεία των κατοίκων και αυτό δυστυχώς σήμερα δεν επιτυγχάνεται», πρόσθεσε ο κ. Σιχλετίδης.
Υπάρχει μια σημαντική αυστηροποίηση στη νέα οδηγία όσον αφορά τις συγκεντρώσεις των PM2.5, καθώς το ετήσιο όριο μειώνεται από 25 μg/m3 σε 10 μg/m3. Έτσι, ενώ η χώρα μας τηρούσε τα προηγούμενα χρόνια το ισχύον όριο, θα σημειώνονται πλέον σημαντικές παραβιάσεις του νέου ορίου.
Η Θεσσαλονίκη διαθέτει ένα σύγχρονο δίκτυο της Περιφέρειας και το οποίο στέλνει στην ΕΕ μετρήσεις για να αποδείξει τα όρια, ωστόσο είναι περιορισμένο. Από την άλλη, οι δήμοι του πολεοδομικού συγκροτήματος, όπως ο δήμος Θεσσαλονίκης, ο δήμος Παύλου Μελά, ο δήμος Δέλτα κ.ά, έχουν εγκαταστήσει δικά τους δίκτυα παρακολούθησης της ποιότητας του αέρα. Για παράδειγμα, το δίκτυο του δήμου Παύλου Μελά είναι τοπικού χαρακτήρα με δεκατρείς σταθμούς για την ενημέρωση των πολιτών και των υπηρεσιών του δήμου.
«Σίγουρα είναι αξιέπαινες προσπάθειες για την παροχή χρήσιμων περιβαλλοντικών πληροφοριών για τις τοπικές αρχές, τους κατοίκους αλλά και την επιστημονική κοινότητα». Γνωρίζουμε ότι υπάρχουν προβλήματα σωματιδιακής ρύπανσης και αυτό το δείχνουν οι μετρήσεις. Πολλές περιοχές, όπως η Ευκαρπία και τα δημαρχεία Πολίχνης και Σταυρούπολης, εμφανίζουν αυξημένες συγκεντρώσεις σωματιδιακής ρύπανσης που ξεπερνούν τα προβλεπόμενα όρια», υπογράμμισε ο κ. Μελάς.
greenagenda.gr
