Η σημερινή επικαιρότητα στη Θεσσαλονίκη προφανώς εστιάζει στην επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη για τα εγκαίνια της γραμμής Καλαμαριάς. Το έργο παραδόθηκε μετά από μακρά καθυστέρηση. Ξεκίνησε το 2013 με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2018, η δε επίσημη ενημέρωση που είχε δοθεί από τη σημερινή κυβέρνηση προέβλεπε λειτουργία της επέκτασης «έως το Πάσχα του 2026, το αργότερο αρχές καλοκαιριού».
Μετά την ολοκλήρωση και αυτής της φάσης του έργου, πλέον όλοι αναμένουν τις δυτικές επεκτάσεις. Εκεί, η εκπεφρασμένη από τον Νίκο Ταχιάο πρόθεση της κυβέρνησης περιγράφει κατεύθυνση βορειοδυτικά, μέσω μίας παράξενης διχαλωτής γραμμής. Ανατρέπεται έτσι ο παλαιότερος σχεδιασμός, ο οποίος αρχικά προέβλεπε κατάληξη στα νοσοκομεία Παπαγεωργίου και 424 (μελλοντικά και στο νέο αντικαρκινικό). Οι κάτοικοι της ευρύτερης περιοχής θυμούνται πως είχαν πραγματοποιηθεί κάποιες γεωτεχνικές έρευνες κατά μήκος της διαδρομής. Η εν λόγω διαδρομή δεν θα εξυπηρετεί μόνο τους κατοίκους Νεάπολης, Πολίχνης και Σταυρούπολης, αλλά και τους επισκέπτες στο νέο πάρκο Παύλου Μελά και στα μουσεία του.
Χωρίς να έχουν αποσαφηνιστεί τα ακριβή αίτια του ανασχεδιασμού, εκτιμάται πως η επιλογή Ευόσμου-Κορδελιού οφείλεται κυρίως σε κριτήρια πληθυσμιακά. Πράγματι, πέρα από την υψηλή πυκνότητα πληθυσμού, η συγκεκριμένη περιοχή διαθέτει και το μεγαλύτερο ποσοστό νέων στο πολεοδομικό συγκρότημα Θεσσαλονίκης. Πάντως τα νέα πλάνα προκάλεσαν εύλογη αναστάτωση.
Συζητώντας χθες με δημοσιογράφους, ο Ταχιάος περιέγραψε πώς «σαλαμοποιήθηκε» η επέκταση Καλαμαριάς, ώστε μέσα από διαφορετικά χρηματοδοτικά προγράμματα να παραδοθεί τελικά. Ερμήνευσε έτσι και την πολυετή καθυστέρηση στην εκτέλεση του έργου, δεδομένου ότι η συγκεκριμένη γραμμή δεν είχε να αντιμετωπίσει προβλήματα αρχαιοτήτων. Ωστόσο, μέσα από την αφήγηση του αρμόδιου υπουργού και τις διευκρινίσεις για το πώς θα χρηματοδοτηθούν οι δυτικές επεκτάσεις, φανερώθηκε κάτι άλλο: επί της παρούσης, ο όλος προγραμματισμός είναι μετέωρος, διότι δεν υπάρχει ωριμότητα. Άλλωστε τις προηγούμενες εβδομάδες ανατέθηκαν οι γεωτεχνικές μελέτες για τη βορειοδυτική επέκταση.
Συνεπώς, εφόσον οι αναγκαίες ωριμάνσεις εκκρεμούν και η ένταξη του έργου στο επόμενο ΕΣΠΑ δεν έχει χρονικό προσδιορισμό, τότε λογικά θα χρειαστεί τουλάχιστον μία δεκαετία για να φτάσει το μετρό εκεί (η βραδύτατη πρόοδος της Γραμμής 4 στην πρωτεύουσα δεν είναι ενθαρρυντική). Υπό αυτές τις συνθήκες, η γραμμή προς τα νοσοκομεία θα πάει 20 χρόνια πίσω, με πλήρη αβεβαιότητα να καλύπτει τις υπόλοιπες επεκτάσεις.
Εξαρχής ο σχεδιασμός του μετρό ήταν κοντόφθαλμος. Είναι πραγματικά ανεκδιήγητο το γεγονός ότι η αρχική γραμμή αναπτυσσόταν αποκλειστικά εντός του Δήμου Θεσσαλονίκης, ενώ πικρά χαμόγελα προκαλεί η διαπίστωση ότι δεν προβλέφθηκε ποτέ στάση στο αμαξοστάσιο της Πυλαίας. Βέβαια δεν είναι τούτο περίεργο, καθώς όταν ξεκίνησε ο σχεδιασμός του έργου η εν λόγω περιοχή ήταν εντελώς έρημη, κάτι που σήμερα δεν ισχύει.
Η ανεπάρκεια όσων σχεδίασαν το μετρό Θεσσαλονίκης είναι γνωστή, όμως δεν μπορεί να αποτελεί δικαιολογία για το μέλλον. Κάθε μετρό αποτελεί έργο εξόχως αναπτυξιακό. Επομένως η όδευση των γραμμών δεν αντιμετωπίζει μόνο τρέχουσες ανάγκες. Αντίθετα καθορίζει και τις αναπτυξιακές προοπτικές ορισμένων περιοχών.
Αν λοιπόν η σύνδεση της βορειοδυτικής Θεσσαλονίκης με μέσο σταθερής τροχιάς χρειαστεί τουλάχιστον δέκα ακόμη χρόνια, εύκολα αντιλαμβάνεστε ότι η περιοχή αυτή θα οδηγηθεί σε στασιμότητα. Ωστόσο υπάρχει άμεση και φθηνή λύση, η οποία έχει ήδη προταθεί. Πρόκειται για την αξιοποίηση του εκεί ευρισκόμενου, παλιού σιδηροδρομικού δικτύου, ώστε ο Δυτικός Προαστιακός να αποκτήσει διακλαδώσεις και μέσα στον πυκνοδομημένο αστικό ιστό της δυτικής Θεσσαλονίκης, συνδέοντάς τη με τον Προβλήτα 1, μέσω των ΚΤΕΛ, του Μουσείου Ολοκαυτώματος και του κτιρίου της Περιφέρειας.
Τυχόν υλοποίηση αυτού του έργου θα ανακούφιζε σχεδόν άμεσα τον Κάτω Εύοσμο, το Κορδελιό και κάποιες γειτονιές της Μενεμένης, θα εξυπηρετούσε τις μελλοντικές κοινωνικές κατοικίες στο στρατόπεδο Ζιάκα και θα προσέφερε χρόνο. Χρόνο για να δοθεί προτεραιότητα στη βορειοανατολική επέκταση, από τη διαθέσιμη αναμονή εξόδου στην Πλατεία Δημοκρατίας. Σε επόμενη φάση, η βορειοδυτική επέκταση θα αποτελέσει τμήμα άλλης γραμμής, που θα τη συνδέει με την Τούμπα μέσω του κέντρου. Η επέκταση προς Τούμπα είναι απολύτως αναγκαία, ειδικά όταν αναπλαστεί εκεί το γήπεδο του ΠΑΟΚ.
Το Υπουργείο Υποδομών (ειδικά το εκ Θεσσαλονίκης υψηλόβαθμο στέλεχός του) οφείλει να σκέφτεται αναπτυξιακά. Και οφείλει να σκέφτεται αναπτυξιακά όσον αφορά και την επέκταση προς αεροδρόμιο, για την οποία δεν υπάρχει κανείς απολύτως λόγος να κινείται υπόγεια. Θα μπορούσε κάλλιστα να τοποθετηθεί πάνω σε πυλώνες, στον δρόμο της Περαίας ή/και στον δρόμο της Χαλκιδικής. Το κοστοβόρο δεν είναι πάντα το καλύτερο. Το καλύτερο όλων είναι το επίκαιρο, κι εκεί η διοίκηση της Ελληνικό Μετρό πάσχει. Τα χαμηλά ποσοστά της ΝΔ στη Θεσσαλονίκη δεν είναι τυχαία
![Ακόμη ένας σταθμός του μετρό Θεσσαλονίκης… ολοκληρώνεται [εικόνα]](https://www.euosmos.gr/wp-content/uploads/2019/02/METRO_EFKLEIDIS_THESSALONIKI_EUOSMOS.GR_.jpg)


